⇐ Bibliotheek

Tekst begrijpend lezen - De RMS Titanic

De RMS Titanic

Een idee dat begon met concurrentie
Begin 20e eeuw was er veel concurrentie tussen grote scheepvaartmaatschappijen die passagiers tussen Europa en Amerika vervoerden. De White Star Line, een Britse rederij, wilde de strijd aangaan met haar grootste tegenstander: de Cunard Line. Die laatste had twee razendsnelle schepen, de Lusitania en de Mauretania. De White Star Line wilde niet per se sneller zijn, maar wel groter, luxueuzer en comfortabeler.
In 1907 werd besloten om drie gigantische schepen te bouwen: de Olympic, de Titanic en later de Britannic. Ze moesten niet alleen groot en sterk zijn, maar ook de veiligste en meest luxueuze ter wereld.

De bouw begint
De Titanic werd gebouwd in Belfast, in Noord-Ierland, bij de beroemde scheepswerf Harland & Wolff. De bouw begon op 31 maart 1909. Eerst werd een enorm metalen skelet gemaakt, net zoals bij een gebouw. Daarop werden stalen platen bevestigd om de romp waterdicht te maken. In totaal werkten er meer dan 15.000 arbeiders aan het schip. Het was zwaar en gevaarlijk werk. Tijdens de bouw kwamen minstens 8 mensen om het leven en raakten er honderden gewond.
De Titanic had indrukwekkende afmetingen: 269 meter lang (dat zijn bijna drie voetbalvelden!), 28 meter breed en meer dan 46.000 ton zwaar
Het schip had drie enorme scheepsschroeven die het schip voortstuwden. De energie kwam van 29 stoomketels, waarin kolen werden gestookt door honderden stokers.

De tewaterlating
Op 31 mei 1911 was het eindelijk zover: de tewaterlating van de RMS Titanic in Belfast, Noord-Ierland. Het was een bijzonder moment. Duizenden mensen verzamelden zich langs de oevers van de rivier de Lagan om dit indrukwekkende schouwspel met eigen ogen te zien. De Titanic was op dat moment nog niet helemaal klaar. Het was eigenlijk alleen de enorme stalen romp, een kaal schip zonder de opbouw, de schoorstenen of het luxe interieur. Toch was het een indrukwekkend gezicht: het schip was bijna 270 meter lang, en daarmee het grootste passagiersschip ter wereld op dat moment. De tewaterlating zelf duurde slechts 62 seconden. Met behulp van 22 ton zeep, vet en olie gleed het schip over de helling het water in. Een luid gejuich steeg op toen de Titanic voor het eerst water raakte. Na de tewaterlating werd het schip versleept naar een dok waar de afwerking begon.

De afwerking van de Titanic duurde nog bijna 10 maanden. Gedurende deze periode werd het schip van binnen volledig ingericht. Er werden duizenden meubels geplaatst, vloeren gelegd, en decoraties aangebracht.

De Maidentrip
Na een proefvaart op 2 april, begon de Titanic op 10 april 1912 aan haar eerste reis, ook wel de maidentrip genoemd. Het schip vertrok vanuit de haven van Southampton, in Engeland, met als eindbestemming New York City, in de Verenigde Staten. Aan boord waren ongeveer 2.224 mensen. Dat waren niet alleen rijke mensen in mooie jurken en dure pakken, maar ook gezinnen die hoopten op een nieuw leven in Amerika. Ze kwamen uit allerlei landen, en sommige hadden alles achtergelaten om opnieuw te beginnen.

Voordat het schip de oceaan op ging, maakte het nog twee korte stops: eerst in Cherbourg, aan de noordkust van Frankrijk. De Titanic was te groot om aan te meren in de haven van Cherbourg. Daarom werden tenderboten (kleinere boten) gebruikt om passagiers en post aan boord te brengen. Hier stapten vooral rijke passagiers in, zoals miljonairs en beroemdheden. Bij een tweede stop in Queenstown (nu Cobh), aan de zuidkust van Ierland stapten vooral derdeklaspassagiers op – vaak Ierse immigranten die op zoek waren naar een beter leven in Amerika. Er werd ook post geladen, omdat de Titanic ook een Royal Mail Ship (RMS) was.

De Ramp
Op de nacht van 14 april 1912, rond 23:40 uur, gebeurde er iets verschrikkelijks. Terwijl de meeste mensen aan boord sliepen, botste de Titanic tegen een enorme ijsberg in de koude Noord-Atlantische Oceaan. De botsing was zo heftig dat er scheuren in de romp van het schip ontstonden. De uitkijkers zagen de ijsberg te laat. Ze hadden geen verrekijkers in de uitkijkpost – die waren per ongeluk achtergelaten in een kast waar niemand bij kon. De stuurman draaide het schip hard naar stuurboord (rechts), maar de Titanic was te groot en te traag om snel genoeg te reageren. In plaats van recht tegen de ijsberg aan te varen, schampte het schip hem aan de rechterzijde (stuurboord). De onderwaterzijde van de ijsberg scheurde meerdere gaten in de romp. Het schip was gebouwd om vier waterdichte compartimenten tegelijk aan te kunnen. Maar er stroomde water in zes, wat betekende dat de Titanic onherroepelijk begon te zinken.

Mensen aan boord wisten eerst niet wat er aan de hand was. Sommigen bleven zelfs in hun hutten, omdat ze dachten dat er niets ernstigs aan de hand was. Maar al snel werd duidelijk dat het schip zou zinken.

Op de avond van 14 april 1912, stuurde de Californian meerdere waarschuwingen via marconigram (draadloze telegrafie) dat er ijsvelden en ijsbergen in het gebied lagen waar de Titanic naartoe voer. De laatste waarschuwing werd verstuurd kort voor middernacht, maar deze werd volgens berichten genegeerd of afgewimpeld door de marconist van de Titanic, omdat hij druk bezig was met het versturen van persoonlijke berichten van passagiers. Hij zou geantwoord hebben: "Hou je mond, ik ben bezig".

Evacuatie en Verlies
Na de botsing met de ijsberg begon de Titanic langzaam maar zeker te zinken. De lucht was ijskoud, de sterren fonkelden aan de donkere hemel, en het grote, beroemde schip begon scheef te hangen. Maar wat misschien nog wel het meest schokkend was: er waren niet genoeg reddingsboten aan boord.
De bouwers en eigenaren van de Titanic dachten dat het schip bijna niet kon zinken. Daarom vonden ze het niet nodig om voor iedereen een plekje in een reddingsboot te hebben. Ze dachten dat die boten vooral handig zouden zijn om mensen over te zetten naar een ander schip als er iets misging. Meer reddingsboten zouden meer ruimte innemen op het dek, en dat zou de luxe uitstraling en het uitzicht van het eersteklasdek verstoren. Men wilde dat het schip er mooi en netjes laten uitzien, in plaats van volgepropt met reddingsboten. Er waren slechts 20 reddingsboten beschikbaar (16 gewone + 4 opvouwbare) – genoeg voor ongeveer de helft van de mensen aan boord.

Toen het duidelijk werd dat de Titanic echt zou zinken, begon de evacuatie. Maar dat verliep chaotisch en zonder een goed plan. De bemanning had nooit goed geoefend met het gebruik van de reddingsboten, en veel mensen wisten niet waar ze heen moesten. Sommigen dachten zelfs nog steeds dat het schip niet echt in gevaar was.
De regel was: "vrouwen en kinderen eerst", en dat werd meestal ook zo gedaan. Maar door de verwarring en paniek gingen veel reddingsboten met lege plekken het water in. Sommige boten hadden maar 20 mensen aan boord, terwijl er wel 60 in pasten. Daardoor bleven er veel mensen achter op het koude, donkere schip.

Het zinken
Terwijl de Titanic dieper wegzakte in de zee, bleven sommige passagiers en bemanningsleden kalm. Anderen raakten in paniek. Sommigen sprongen in het ijskoude water, hopend op redding. Maar de temperatuur van het zeewater was zo laag, dat mensen het vaak maar een paar minuten konden overleven.
Rond 02:20 uur in de ochtend van 15 april, ongeveer twee uur en veertig minuten na de botsing, gebeurde het ondenkbare: De Titanic brak in tweeën, waarschijnlijk vlak boven het wateroppervlak. Het voorste deel zonk snel, en het achterste deel werd even rechtop de lucht in getrokken voordat het ook naar beneden werd gesleurd.
In de ijskoude zee – niet ver van Newfoundland in Canada – dreven mensen in zwemvesten, omringd door brokstukken en stilte. De weinige reddingsboten die terug durfden te varen, vonden vooral mensen die al overleden waren aan onderkoeling.

In totaal kwamen er ongeveer 1500 mensen om het leven. Het werd één van de dodelijkste scheepsrampen ooit in vredestijd.
Slechts 710 mensen overleefden, vooral dankzij de reddingsboten en de hulp van het schip RMS Carpathia, dat uren later arriveerde.
Het zinken van de Titanic liet de wereld zien dat zelfs het grootste en meest moderne schip niet onzinkbaar is. Sindsdien zijn de regels op zee flink veranderd – met meer reddingsboten, betere noodplannen en veiligheidstrainingen voor bemanning én passagiers.

International Ice Patrol
Na de ramp met de Titanic in 1912 realiseerde de wereld zich hoe gevaarlijk ijsbergen kunnen zijn voor schepen op de Noord-Atlantische Oceaan. Daarom werd in 1914 de International Ice Patrol opgericht. Hun taak is om ijsbergen te vinden, te volgen en waarschuwingen uit te sturen naar schepen die in het gevaarlijke gebied varen. Tegenwoordig gebruikt de IIP vliegtuigen, schepen en satellieten om ijsbergen te spotten en te volgen. Ze verzamelen gegevens over waar de ijsbergen drijven en sturen die informatie door naar scheepvaartbedrijven en havens. Door deze waarschuwingen kunnen schepen hun koers aanpassen en zo botsingen met ijsbergen voorkomen. Dit helpt ongelukken zoals die van de Titanic te voorkomen.

Ontdekking van het Titanic-wrak in 1985
Meer dan 70 jaar lang was het wrak van de Titanic verborgen op de bodem van de Atlantische Oceaan. Niemand wist precies waar het lag, alleen dat het ergens diep op de zeebodem lag. In 1985 leidde de Amerikaanse oceaanonderzoeker Robert Ballard een expeditie die het wrak uiteindelijk vond. Het schip ligt op een diepte van ongeveer 3.800 meter (of 12.500 voet), bijna vier kilometer onder het zeeoppervlak. Ballard gebruikte speciale onderzeeërs en sonarapparatuur om het wrak te ontdekken. Het lag in twee grote stukken, ver uit elkaar geslagen, verspreid over de zeebodem. Sinds de ontdekking is het wrak onderzocht en gefotografeerd. Het geeft veel informatie over het schip, de ramp, en de manier waarop het is gezonken.

De Titanic was een prachtig schip, maar haar reis eindigde in een grote ramp. Toch leren we vandaag de dag nog steeds van wat er toen gebeurde. De Titanic voer maar één keer – maar haar verhaal blijft eeuwig voortleven, in films, in boeken en in de gedachten van mensen.